Afscheid van een burgemeester

Het was een moeilijke en emotionele week. Want het is geen sinecure om een besluit te moeten nemen over de positie van een hele goede en dus populaire burgemeester. In de Maastrichtse PvdA fractie hebben wij in de aanloop naar het raadsdebat geconstateerd dat burgemeester Leers door de kwestie van het Bulgaarse vakantiehuis zijn gezag als bestuurder kwijt is geraakt.

Voor ons was niet het BING-rapport zelf de aanleiding om het vertrouwen in de burgemeester op te zeggen. Hoewel Gerd Leers in deze kwestie vaak onhandig en onverstandig geopereerd heeft, is ook duidelijk geworden dat hij er – op zijn manier - alles aan heeft gedaan om de schijn van belangenverstrengeling te vermijden.

Wij vinden dat een stad bestuurd moet kunnen worden door mensen, die ook fouten mogen maken. In dit geval is er sprake van een burgemeester die toegeeft fouten gemaakt te hebben. Maar ook van een burgemeester die de lat op het gebied van bestuurlijke integriteit altijd bijzonder hoog heeft gelegd. Doordat juist deze burgemeester nu zelf fundamenteel en langdurig in opspraak is geraakt en dat zeer waarschijnlijk ook zou blijven, kwam daarmee zijn gezag ter discussie. Dat is een feitelijke constatering en geen politieke opvatting.

Tijdens het raadsdebat heeft de burgemeester op cruciale punten afstand genomen van het BING-rapport. De PvdA heeft daarom – net als de VVD, GroenLinks en de SP – geconcludeerd dat er een onwerkbare situatie zou ontstaan. Met name als de burgemeester in de toekomst anderen op hun integriteit zou moeten aanspreken. Deze zouden dan ook met een onafhankelijk onderzoek hun gedrag kunnen relativeren door te verwijzen naar de opstelling van de gemeenteraad in de kwestie van de burgemeester.

Een burgemeester die geen gezag meer heeft, en dat gezag ook niet meer kan terugverdienen, raakt een stad in zijn bestuurbaarheid. Het doet verschrikkelijk veel pijn om een burgemeester die zo veel voor de stad betekend heeft, te moeten laten gaan. Maar in het belang van Maastricht was er geen andere keuze.

De gemeenteraad van Maastricht heeft volgens de PvdA laten zien op welke wijze wij met bestuurlijke integriteit willen omgaan. Als een bestuurder niet schuldig, maar wel verantwoordelijk is, dient hij die verantwoordelijkheid ook te nemen. Ien Dales heeft ons daarvoor lang geleden het richtsnoer gegeven. De PvdA fractie heeft daarom waardering voor de wijze waarop Gerd Leers uiteindelijk zijn eigen conclusie heeft getrokken.

Die wijze was groots, zeldzaam in de Nederlandse politiek. Gerd Leers heeft daarmee de stad, onze raad, en zichzelf een grandioze eer bewezen en zal blijvend gezien worden als de man die heel veel voor de stad heeft betekend en op een hele sjieke manier afscheid heeft genomen. Daar ben ik hem zeer dankbaar voor.