PvdA = D66 + solidariteit

Ho, ho, ho, dit is geen officieel partijstandpunt. Maar mijn persoonlijke motivatie om over te stappen van D66 naar de PvdA.

Vrijdagavond sprak ik in buurtcafé de P. met iemand die bij de vorige raadsverkiezingen op mij gestemd had. Nu vond hij dat heel moeilijk, want in de tussentijd is hij overgestapt naar D66. En om dan voor de gemeenteraad toch weer op de PvdA te stemmen?

Ook ik was ooit D66’er. Vooral vanwege de progressief-liberale sociaal-economische agenda en bestuurlijke vernieuwing. Tragisch dat juist die twee principes in het kabinet-Balkenende waar D66 aan mee deed verkwanseld werden. Nu heb ik opnieuw sympathie voor D66: Alexander Pechtold doet het goed, de partij straalt geen chagrijn, maar vrolijkheid en optimisme uit, en het valt met kracht Wilders aan.

Maar terugkeren? No way. Solidariteit hoort de basis te zijn onder alles, en daarin onderscheidt de PvdA zich wezenlijk van D66. Ik moest daar misschien ook even wat ouder voor worden om dat te zien. Juist in een wereld waar individualisme hoogtij viert, waar mensen eerst voor zichzelf en dan pas voor anderen gaan, waar het gemeenschapsgevoel virtueel wordt, waar de firma Haat & Nijd regeert - in zo’n wereld heeft de overheid, en dus de politiek, de plicht om bruggen te slaan, de plicht om welvaart eerlijk te delen, de plicht om ervoor te zorgen dat iedereen onderwijs krijgt, dat iedereen de kans heeft om te werken – kortom, de plicht om solidariteit als vertrekpunt te nemen voor welke economische ontwikkeling ook.

Obama weet het, Job Cohen weet het: eerst de boel bij mekaar houden, en dan groeien. Zonder solidariteit, zonder maatschappelijk fundament steunt een ogenschijnlijk economisch succes op drijfzand.

Het verwijt dat je de PvdA terecht kunt maken, is dat ze dat essentiële onderscheid niet altijd even helder weet te maken. Daarom, beste mede-sociaaldemocraten, allemaal de leuze in ons hoofd prenten: PvdA = D66 + solidariteit.

Maar solidariteit kost natuurlijk wel geld. Geld dat verdiend moet worden. En daarom voor de wiskundeliefhebbers nog een politieke rebus:

PvdA = SP + economie

En tot slot voor Jacques Monasch en Lilianne Ploumen: laten we in in ieder geval ophouden met Wilders te imiteren, want....

PvdA is in alles NIET PVV

Even terug in Leiden, terug bij D66?

Vrijdagavond lekker Thais gegeten met oude vrienden L., C. en M. in Leiden. Altijd weer een feest om hilarische werkverhalen te delen en politieke discussies te voeren bij een heerlijk glas Morgon of Regnie. M., net terug van een paar jaar werken en wonen in Shanghai, waar ik haar vaker trof dan nu in Nederland, vertelt dat ze toch weer lid van D66 is geworden.

Vroeger was ik ook lid van D66, sterker nog - de vriendschap met L., C. en M. is ontstaan toen we alle vier lid van het campagneteam van D66 in Zuid-Holland waren. Maar toen D66 het conservatieve Balkenende-II met de LPF ging steunen, en het partijbureau geen enkele reactie stuurde op een kritische brief die ik daarover schreef, toen besloot ik mijn lidmaatschap op te zeggen. Dat was niet meer mijn partij. Het progressief-sociaal gedachtegoed ben ik daarmee natuurlijk niet kwijtgeraakt. En ook mijn politieke belangstelling niet. Dus ging ik op zoek naar een partij waarbij ik dat gedachtegoed ook terugvond en die toch iets minder pragmatisch met echte idealen om zou gaan. Een partij ook die het verschil zou kunnen maken, dus geen marginale rol in Tweede Kamer of gemeenteraden vervult. En zo kwam ik terecht bij de PvdA. En ook daar gaat het natuurlijk niet altijd zoals ik het het liefste zou zien. Maar discussie is mogelijk en de echte idealen worden niet zomaar opzij gezet vanwege regeringsverantwoordelijkheid. Kritisch volgen blijft noodzakelijk. En vooral: de PvdA moet ervoor zorgen dat het een progressieve partij blijft, het risico van conservatisme/populisme ligt op de loer (zie mijn eerdere blogs).

Mijn keuze staat nu vast - de PvdA is voor mij de beste partij om het verschil in Nederland te kunnen maken, om de bruggen te slaan die nu zo nodig zijn, eenvoudigweg om ' de boel bij elkaar te houden'! M. koos toch weer voor D66. Dus reden genoeg om nog vaak discussies te voeren, in Leiden, Shanghai of Maastricht - als er maar Morgon of Regnie bij is.

Gaat Wouter het snappen?

Goed stuk van Wouter Bos gister in de NRC. Hij constateert een enorme kloof tussen 'middenstand en elite' en - hè hè - hij erkent eindelijk dat het hijgend achterna rennen van Wilders om daarmee de gunst van de middenstand te paaien, het einde van de PvdA betekent.

Ik heb het al eerder gezegd: Wilders nadoen met grof taalgebruik tegen immigranten en veranderingen is zinloos, want als mensen er al gevoelig voor zijn, kiezen ze liever voor het origineel. Wouter Bos pleit er nu in NRC voor om niet aan de ene kant van de kloof te gaan staan (Wilders, SP, VVD) noch aan de andere kant te gaan staan (D66, Groenlinks) - of helemaal niet te kiezen (CDA) - maar om de kloof te overbruggen.

Dat heet in goed sociaaldemocratisch jargon: verheffen. Het is de edele taak van de elite om alles op alles te zetten om hen die minder kansen hebben, zich bedreigd voelen, onzeker zijn, pijn hebben van de crisis, werkloos worden, opleidingskansen missen, ziek zijn, om die mensen te verbinden met de mensen die deze kansen wel hebben gekregen. De middelen: onderwijs, gezondheidszorg, sociaal vangnet, publieke omroep, enzovoorts. Het resultaat: een Rijnlands model dat inmiddels zelfs de VS verovert, omdat ze daar inmiddels ook snappen dat 'ieder voor zich' tot de ondergang leidt, uiteindelijk ook de ondergang van de elite. Dat model kost geld, veel geld, en een fatsoenlijke elitair is er daarom apetrots op dat hij belasting mag betalen voor deze doelen.

Wouter Bos haalt er een citaat van Joop den Uyl bij om te illustreren wat hij bedoelt: "De boel bij mekaar houden." Job Cohen werd erom verguisd toen hij het weer van stal haalde. Maar ondertussen moet het een geuzentitel worden voor de enige politieke partij die niet een kant van de kloof kiest, maar de brug wil bouwen.

"De boel bij mekaar houden". Mooie verkiezingsslogan voor de PvdA Maastricht.


Interessante artikelen:

- Wouter Bos in NRC:
- Hij reageert daarmee op een eerder artikel van Elsbeth Etty in NRC
- Maar al eerder werd de positionering van de PvdA beschreven door Nelleke Barning in haar weblog

Tijd voor hoop in plaats van angst

De grote winst van de PVV bij de Europese Verkiezingen is helemaal geen verrassing, het grote verlies van de PvdA evenmin. Om met het eerste te beginnen: al sinds 2002 schommelt conservatief Nederland zo rond de 40 – 50 zetels (in Tweede-Kamerzetels uitgedrukt). Ongeveer de helft gaat naar de SP, de andere helft afwisselend naar Fortuyn, Verdonk of Wilders. Neemt Wilders een grotere hap uit de koek, dan gaat ten koste van de SP.

Het grote verlies van de PvdA is evenmin een verrassing. Toen Wim Kok de ideologische veren afschudde, schudde de PvdA daarmee ook heel veel kiezers van zich af. Met name conservatieve kiezers houden van ideologie en felle retoriek: tegen Europa, tegen open grenzen, tegen de wereld, tegen de vooruitgang. Progressieven zijn pragmatischer, gaan echt voor individuele vrijheid en vragen politici die grenzen te openen in plaats van sluiten. De moderne, progressieve sociaal- democraat heeft maar één prangende opdracht voor zijn bestuurders:
zorg goed voor de samenleving, zorg voor onderwijs, zorg voor hen die het nodig hebben – en daar willen we best flink wat belasting voor betalen – dan zorgen wij goed voor onszelf. Val me niet lastig met tijdrovende marktwerking, maar zorg dat het licht brandt en verstop mijn mailbox niet met gekmakende aanbiedingen van concurrerende ziektekostenverzekeraars. Het Rijnlandse model in optima forma.

Maar een echt progressieve partij is de PvdA nooit geworden. Door consequent te blijven twijfelen tussen conservatisme (Bos’ harde toon tegen buitenlanders, Ploumen’s ordinaire scheldpartij tegen RWE, de “Duitse kolenboer, de viezerik”) en optimisme (Timmermans’ 10- puntenplan, Koenders’ internationalisme) heeft de PvdA nu ook de progressieve kiezer van zich afgeschud. Deze keer liepen de PvdA- kiezers massaal naar D66 over. En zo zijn we erin geslaagd uiteindelijk iedereen van ons af te schudden. Alleen de trouwe gewoontestemmer blijft over.

Dick Pels heeft met zijn commentaar in de NRC van zaterdag 6 juni jl. natuurlijk
gelijk: het gaat allang niet meer tussen links en rechts, maar tussen conservatief en progressief, tussen angst en hoop. De beste conservatieve partij is de Partij van de Angst en is dus de PVV. Het kopiëren van Wilders’ gedrag door Bos en Ploumen is een mislukte poging om in het gevlei te komen bij een groep kiezers die liever echte cola drinkt dan namaak-cola. Als de PvdA nu niet als de wiedeweerga een onverdroten hoopvolle, positieve, optimistische koers gaat varen, kan ze het vergeten. Binnen het optimisme zijn er natuurlijk ook concurrenten – met name D66 – en daar moet de PvdA haar ervaring en bestuurskracht tegenover stellen. Niet kiezen tussen de issues die er echt toe doen of erger – trachten de succesformule van Wilders te kopiëren – leidt onherroepelijk tot de ondergang.

(eerder geplaatst als reactie op de analyse van de Europese Verkiezingen op www.pvda.nl)